Logopeda

Zadania logopedy w przedszkolu

Logopeda w przedszkolu zajmuje się diagnozowaniem, profilaktyką oraz terapią zaburzeń mowy u dzieci. Prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe (np. logorytmikę) w formie zabawy, usprawniając aparat artykulacyjny, słuch fonematyczny oraz oddech. Terapia wspiera prawidłowy rozwój komunikacji, co jest kluczowe dla pewności siebie dziecka.

Kluczowe zadania logopedy w przedszkolu:

• Diagnostyka i badania przesiewowe: Wykrywanie opóźnień w rozwoju mowy oraz wad wymowy na początku roku szkolnego;
• Terapia logopedyczna: Indywidualne lub grupowe zajęcia, obejmujące ćwiczenia języka, warg, podniebienia oraz oddechowe;
• Profilaktyka: Prowadzenie zabaw logorytmicznych, ćwiczeń słuchowych i grupowych zajęć stymulujących mowę;
• Współpraca z rodzicami i nauczycielami: Konsultacje, instruktaż do ćwiczeń w domu oraz informowanie o postępach. 

Dzieci uczęszczające do naszego przedszkola poddane są przesiewowym badaniom mowy, które jest przeprowadzane przez logopedę we wrześniu, najpóźniej na początku października. Rodzice wyrażają pisemnie zgodę na poddanie dziecka badaniu lub zaznaczają brak zgody.

Podczas badania mowy logopeda dokonuje oceny m.in.:

• sprawności narządów artykulacyjnych (języka, warg, podniebienia);
• czynności fizjologicznych (odgryzania, żucia, połykania);
• innych cech mówienia, m.in. rozumienia poleceń, tempa mówienia, fonacji, zakresu słownictwa, badanie artykulacji oraz komunikatywności mowy.

W naszym  przedszkolu prowadzone są zajęcia logopedyczne w specjalnie przeznaczonym do tego celu gabinecie. Przyjemna atmosfera gabinetu daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa, pewności oraz możliwość pomyślnej pracy z logopedą. Gabinet logopedyczny w przedszkolu to przyjazna przestrzeń, wyposażona w lustro, pomoce dydaktyczne i zabawki terapeutyczne, gdzie logopeda diagnozuje i koryguje wady wymowy dzieci. 

Terapię logopedyczną w naszym przedszkolu prowadzą:

• mgr Halina Niemiec
• mgr Anna Piątkowska

Etapy rozwoju mowy

Rodzice dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym często zastanawiają się czy ich dziecko mówi poprawnie, czy rozwój mowy przebiega prawidłowo, czy też może jest opóźniony lub zaburzony. Jeśli tak, to czy i w jaki sposób można dziecku pomóc. Troska ta jest w pełni uzasadniona, gdyż zapobieganie i korekcja wad wymowy to w prostej zależności zapobieganie trudnościom i niepowodzeniom szkolnym. Bowiem dziecko źle mówiące najczęściej pisze z błędami, słabo czyta, przejawia zahamowania w swobodnym wypowiadaniu się.

Powstawanie poszczególnych głosek w procesie rozwoju mowy dziecka:

 [1] Zmiękczenie zaznaczono przez i.

Rozwój mowy nie przebiega u wszystkich dzieci jednakowo. U jednych szybciej, u innych wolniej. Niejednakowa bywa też kolejność przyswajania sobie przez dziecko poszczególnych głosek. Wiele dzieci np. opanowuje prawidłową artykulację wszystkich głosek jeszcze przed ukończeniem czwartego roku życia. Obserwuje się  jednak i takich uczniów, którzy mają kłopoty artykulacyjne w całym okresie wczesnoszkolnym. Stopień rozwoju mowy zależy od wielu czynników, w tym między innymi od wpływu środowiska oraz od psychofizycznego rozwoju dziecka.

Czy moje dziecko ma wadę wymowy?

O wymowie wadliwej można mówić wtedy, gdy różni się ona od wymowy będącej w powszechnym użyciu. Należy odróżnić wady wymowy od nieukończonego rozwoju mowy. Nieukończony rozwój mowy charakteryzuje się wymową właściwą dla wcześniejszych okresów życia dziecka.

W przypadku nieukończonego rozwoju mowy może nastąpić (oczywiście nie w każdym przypadku) samoistna poprawa wymowy, natomiast w przypadku wady wymowy nie można na to liczyć – konieczna jest interwencja logopedy i im wcześniej ona nastąpi, tym skuteczniejsza jest terapia logopedyczna.

Do najczęściej występujących wad wymowy u dzieci poniżej 6-7 roku życia, wymagających interwencji logopedy, zaliczamy dyslalie o charakterze deformacji (zniekształcenia brzmienia) głosek, w wyniku czego powstają dźwięki nie należące do zasobu głosek języka polskiego. Są to:  

• seplenienie międzyzębowe – dotyczyć może głosek s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż,
  w czasie wymowy język wsuwa się między zęby, 
• seplenienie boczne – dotyczy wymienionych głosek, język ułożony jest niesymetrycznie, dźwiękom towarzyszy charakterystyczne, nieprzyjemne dla ucha brzmienie,
• seplenienie wargowe – dotyczy także tych głosek, język nie bierze udziału
  w wymowie. Głoski wymawiane są wargami charakterystycznie wysuniętymi do przodu jak przy dmuchaniu,
• reranie – dotyczy głoski r  - zamiast drgań czubka języka głoska ta może być wymawiana poprzez drgania języczka podniebiennego, warg, policzków,
• ubezdźwięcznianie – polega na wymawianiu głosek dźwięcznych bezdźwięcznie, bez drgań wiązadeł głosowych, np. bada – pata, buty – puty,
• nosowanie – głoski nosowe m, mi, n, ni, ę, ą – wymawiane są jak ustne i odwrotnie – ustne z poszumem nosowym.

Natomiast wszelkie zastępowanie głosek trudniejszych do wymówienia głoskami łatwiejszymi (np. sanki – sianki, szkoła – skoła, rak – lak), będące przejawem nieukończonego rozwoju mowy, nie traktujemy jako wadę wymowy, jeśli występują poniżej 6-7 roku życia.

Zajęcia logopedyczne mają na celu:

• usprawnianie motoryki aparatu artykulacyjnego (m.in. języka, warg, żuchwy);
• kształtowanie prawidłowego toru oddechowego, wydłużanie fazy wydechowej;
• kształtowanie prawidłowych czynności fizjologicznych w obrębie aparatu mowy (tj. połykanie, żucie, odgryzanie);
• rozwijanie słuchu fonematycznego;
• uzyskanie prawidłowej artykulacji poszczególnych głosek;
• wzbogacanie słownictwa, rozwijanie mowy opowieściowej;
• rozwijanie umiejętności budowania dłuższych wypowiedzi;
• rozwijanie umiejętności rozumienia wypowiedzi słownych.

Zajęcia logopedyczne w przedszkolu prowadzone są w formie:

• terapii indywidualnej;
• terapii grupowej.

Bardzo ważną kwestią w terapii logopedycznej jest współpraca z domem rodzinnym. Na kartkach zabieranych przez dzieci do domu znajdują się propozycje zabaw i ćwiczeń, które należy codziennie wykonywać wspólnie z dziećmi po kilka minut.

Pamiętać należy o ważnej zasadzie: ćwiczyć wtedy kiedy dziecko jest zdrowe! Ćwiczenia z pełnym noskiem albo bolącym gardłem nie będą komfortowe.